स्वप्न फलाध्याय – (हिंदी) –

                स्वप्न में हमारी कई अतृप्त इच्छाएँ भी चरितार्थ होती है। जैसे हमारे मन में कहीं भ्रमण करने की इच्छा होने पर स्वप्न में यह देखना कोई आश्चर्य की बात नाही है कि हम कहीं भ्रमण कर रहे हैं । सम्भव है कि जिस इच्छा ने हमें भ्रमण का स्वप्न दिखाया है वही कालान्तर में हमें भ्रमण कराये । इसलिए स्वप्न में भावी घटनाओं का आभास मिलना साधारण बात है । कुछ विद्वानों ने इस थ्योअरी का नाम सम्भाव्य गणित रख्खा है । इस सिद्धान्त के अनुसार स्वप्न में देखी गई कुछ अतृप्त इच्छाएँ सत्य रूप में चरितार्थ होती है; क्योंकि बहुत समय से कई इच्छाएँ अज्ञात होने के कारण स्वप्न में प्रकाशित रहती हैं और ये ही इच्छाएँ किसी कारण से मन में उदित होकर हमारे तदनुरुप कार्य करा सकती हैं । मानव अपनी इच्छाओं के बल से ही सांसारिक क्षेत्र में उन्नति या अवनति करता है, उसके इच्छाओं में कुछ इच्छाएँ अप्रस्फुटित अवस्था में ही विलीन हो जाती हैं, लेकिन कुछ इच्छाएँ परिपक्व अवस्था तक चलती रहती हैं । इन इच्छाओं में इतनी विशेषता होती है कि ये बिना तृप्त हूए मुक्त नहीं हो सकती । सम्भाव्य गणित के सिद्धान्ता नुसार जब स्वप्न में परिपक्व अवस्था वाली अतृप्त इच्छाएँ प्रतीकाधार को लिये हुए देखी जाती हैं, उस समय स्वप्न का भावी फल सत्य निकलता है । अबाधभावानुसंग से हमारे मन के अनेक गुप्त भाव प्रतीकों से प्रकट हो जाते हैं, मन की स्वाभाविक धारा स्वप्न में प्रवाहित होती है, जिससे स्वप्न में मन की अनेक चिन्ताएँ गुँथी हुई प्रतीत होती हैं । स्वप्न के साथ संश्लिष्ट मन की जिन चिन्ताओं और गुप्त भावों का प्रतीकों से आभास मिलता है, वही स्वप्न का अव्यक्त अंश भावीं फल के रुप में प्रकट होता है ।

 

स्वप्न और उसके प्रकार –

 

स्वप्नशास्त्र में प्रधानतया निम्नलिखित सात प्रकार के स्वप्न बताये गये हैं:

दृष्टजो कुछ जागृत अवस्था में देखा हो उसी को स्वप्नावस्था में देखना ।

श्रुतसोने के पहले कभी किसी से सुना हो उसी को स्वप्नावस्था में देखना ।

अनुभूतजो जागृत अवस्था में किसी भाँति अनुभव किया हो, उसी को स्वप्न में देखना ।

प्रार्थित- जिस की जागृतावस्था में प्रार्थना-इच्छा की हो उसी को स्वप्न में देखना ।

कल्पितजिसकी जागृतावस्था में कभी भी कल्पना की गयी हो उसी को स्वप्न में देखना ।

भाविकजो कभी न तो देखा गया हो और न सुना गया हो, पर जो भविष्य में घटित होने वाला हो उसे स्वप्न में देखना ।

दोषजवात, पित्त और कफ के विकृत हो जाने से जो स्वप्न देखा जाय, बिमारि के कारण देखे स्वप्न ।

        इन सात प्रकार के स्वप्नों में से पहले पाँच प्रकार के स्वप्न प्राय: निष्फल होते हैं, वस्तुत: भाविक स्वप्न का फल ही सत्य होता है ।

 

रात्रि के प्रहर के अनुसार स्वप्न का फल –

 

रात्रि के पहले प्रहर में देखे गये स्वप्न एक वर्ष में,

दूसरे प्रहर में देखे गये स्वप्न आठ महोने में (चन्द्रसेने मुनि के सात से ७ महिने में),

तिसरे प्रहर में देखे गये स्वप्न तीन महीने में,

चौथे प्रहर में देखे गये स्वप्न एक महीने में (वराहमिहिर के मत से १६ दिन में),

ब्राह्म मुहूर्त (उष:काल) में देखे गये स्वप्न गये दस दिन में,

प्रात:काल सूर्योदय से कुछ पूर्व देखे गये फल अतिशिघ्र  प्राप्त होता है ।

 

  तिथियों की अनुसार स्वप्न का फल-

 

शुक्लपक्ष कि प्रतिपदा – इस तिथी में स्वप्न देखने पर विलंब से फल मिलत है ।

शुक्लपक्ष कि द्वितीया- इस तिथी में स्वप्न देखने पर विपरीत फल होता है । अपने लिए देखने से दुसरों को और दुसरों के लिए देखने से अपने को फल मिलता है ।

शुक्लपक्ष की तृतीया – इस तिथि में भी स्वप्न देखने से विपरीत फल मिलता है । पर फल की प्राप्ति विलम्ब से होती है ।

शुक्ल पक्ष की चतुर्थी और पंचमी – इन तिथियों में स्वप्न देखने से दो महिने से लेकर दो वर्ष तक के भीतर फल मिलता है ।

शुक्लपक्ष की षष्ठी, सप्तमी अष्टमी, नवमी और दशमी- इन तिथियों में स्वप्न देखने से शीघ्र फल की प्राप्ति होती है तथा स्वप्न सत्य निकलता है ।

शुक्लपक्ष की एकादशी और द्वादशी- इन तिथियों में स्वप्न देखने से विलम्ब से फल होता है ।

 शुक्लपक्ष की त्रयोदशी और चतुर्दशी – इन तिथियों में स्वप्न देखने से स्वप्न का फल नहीं मिलता है तथा स्वप्न मिथ्या होते हैं ।

पूर्णिमा – इस तिथी के स्वप्न का फल अवश्य मिलता है ।

कृष्ण्पक्ष कि प्रतिपदा – इस तित्जी के स्वप्न का फल नही होता है ।

कृष्णपक्ष की द्वितीया-  इस तिथि के स्वप्न का फल विलम्ब से मिलता है । मतान्तर से, इसका स्वप्न सार्थक होता है ।

 कृष्णपक्ष की तृतीया और चतुर्थी- इस तिथियों के स्वप्न मिथ्या होते हैं ।

कृष्ण्पक्ष की पंचमी और षष्ठी – इन तिथियों के स्वप्न दो महीने बाद और तीन वर्ष भीतर फल देने वाले होते हैं ।

कृष्णपक्ष की अष्टमी और नवमी – इन तिथियों के स्वप्न विपरीत फल देने वाले होते हैं ।

कृष्णपक्ष की दशमी, एकादशी, द्वादशी और त्रयोदशी- इन तिथियों के स्वप्न विपरीत फल देने वाले होते हैं

कृष्णपक्ष की चतुर्दशी- इस तिथि का स्वप्न सत्य होता है तथा शीघ्र ही फल देता है ।

अमावस्या- इस तिथि का स्वप्न मिथ्या होता है ।

स्वप्न का फल देखते समय इन सभी नियमों को ध्यान में जरूर रखे।


– संदर्भ – भद्रबाहु संहिता

BACK TO HOME

BACK TO JYOTISH INDEX

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE (FREE)

 

यह लेख भी पढ़े ………….

फलादेश के कतिपय नियम (हिंदी)

होरारत्नम (हिंदी) – बलभद्र विरचित – Book Review

स्त्री जातक – कुछ शुभ योग (हिंदी)

ग्रह बल निरूपण (हिंदी)

स्वरशास्त्र (हिंदी)

कुंडलीसे शारीरिक स्थितिका ज्ञान (हिंदी)

राजयोग भंग (हिंदी)

नक्षत्र और आराध्य वृक्ष (हिंदी)

अष्टकूट मिलान – सुखी विवाह के लिए आवश्यक  (हिंदी)

पंचांग परिचय (हिंदी)

शिवजयंती – तारीख कि तिथी ?

शिवजयंतीच्या तारखेविषयी अनेक वाद व गोंधळ घातले गेले आहेत, मागील शतकभर हा वाद सुरु होता अखेर महाराष्ट्र शासनाने एक समिती स्थापून १९ फेब्रुवारी १६३० ही इंग्रजी तारिख निश्चित केली. पण यात एक मुलभुत त्रुटि राहीली. ही तारीख ज्युलिअन कॅलेंडरप्रमाणे होती. आणि सध्या आपण जे कॅलेंडर वापरतो ते ग्रेगेरिअन कॅलेंडर आहे.

shivabharat-shivaji-birth jyotish jagat

shivabharat-shivaji-birth jyotish jagat

   

  “शालिवहन शके १५५१ शुक्ल नाम संवत्सरी, उत्तरायणात, शिशिर ऋतूमध्ये फाल्गुन वद्य (कृष्ण) तृतियेला संध्याकाळी शुभ लग्न उदित” असता छत्रपती शिवाजी माहाराजांचा जन्म झाल्याचे “शिवभारत“च्या ६ व्या अध्यायात म्हटले आहे. याच जन्म विवरणची एक जन्म पत्रिकाही उपलब्ध आहे. जन्म वेळ ३० घटी (संध्या. ७.००) आहेत.

shivaji-maharaj-KUndali Jyotish jagat

shivaji-maharaj-KUndali Jyotish jagat

         त्यानुसार सिंह लग्न व कन्या रास येते व चंद्राधियोग हा राजयोग झाला आहे. तृतियात (पराक्रम स्थान) उच्च शनि, पंचमात केतू, सप्तमात रवि-गुरु, अष्टमात बुध, नवमात शुक्र व लाभात मंगळ-राहु आहेत. आता हि सर्व ग्रहस्थिती १९ फेब्रुवारी १६३० या तारखेशी मेळ खात नाही. फाल्गुन वद्य तृतिया हि तिथी तर निश्चित आहे, पण भारतीय पंचांगानुसार १९ फेब्रुवारीला फाल्गुन वद्य तृतिया येऊ शकत नाही. मग या फरकाचे कारण काय? तर याचे कारण म्हाणजे ज्युलियन व ग्रेगेरिअन कालगणनेतील फरक. १९ फेब्रुवारी ही ज्युलिअन कालगणनेनुसारची तारीख आहे जी कालगणना आता वापरात नाही, सध्या जगभरात ग्रेगेरिअन कालगणना वापरली जाते त्यानुसार फाल्गुन वद्य तृतिया शके १५५१ यादिवशी १ मार्च १६३० हा दिवस येतो. ज्युलियन कालगणना व ग्रेगेरिअन कालगणना यांच्यात इ.स. १७०० पर्यंत १० दिवस अधिक केले गेले तर इ.स. १७०० नंतर ११ दिवस अधिक केले गेले, हा फरक ब्रिटीशांनी इ.स. १७५२ पासून अंमलात आणण्यास सुरवात केली व भारतातही तेंव्हापासूनच लागू झाला. म्हणून शिवाजी महाराजांची जन्म तारीख ग्रेगेरिअन कालगणनेनुसार (आताच्या चालू कालगणनेनुसार) १ मार्च येईल, १९ फेब्रुवारी नव्हे.

sept-1762-calendar jyotish jagat

sept-1762-calendar jyotish jagat

महापुरुषांचे जन्मोत्सव तिथि प्रमाणे साजरे करावे की तारखे प्रमाणे हा अनेक वर्षापासूनचा वाद आहे. आता तारखेतही असे घोळ असतील व तिथि निश्चित असेल तर तिथिप्रमाणेच साजरे करण्यास काय हरकत आहे?. तसेही कॅलेंडर भारतात प्रचलित होण्यापुर्वीच्या घटना तिथि प्रमाणेच साजऱ्या करणे हेच योग्य वाटते. आता श्रेय लाटण्यासारखे तुच्छ राजकारण बाजूला ठेवल्यास बरे होईल.

हे सर्व लिहिण्याचे कारण जुन्या कडिला ऊत आणण्याचे नसून ज्या शिवरायानी स्वराज्य स्थापन केले, जे शिवराज आज साडेतिनशे वर्षानंतरही आम्हास प्रेरणा देतात त्या शिवराजांची अचूक जन्म तारीख जाणून घेणे इतकेच आहे.

एका ज्योतिषीय सोफ़्ट्वेअर मध्ये पत्रिका बनविली आहे ती शिवभारत मध्ये दिलेल्या पत्रिकेशी तंतोतन्त जुळते आहे. जन्म तारीख ०१ मार्च १६३०, जन्मवेळ- संध्याकाळी ७.०० वाजता (३० घटी), जन्म स्थळ शिवनेरी पुणे. (अक्षांश -१९अं २१ मि. उत्तर, रेखांश – ७३ अं ५३ मि. पूर्व) येथे रामण अयनांश वापरले आहेत.

Shivaji Maharaj Kundali New jyotish jagat

Shivaji Maharaj Kundali New jyotish jagat

या विषयी काही मंडळींचे असे मत आहे की भारतीय कालगणना केवळ भारतातच प्रचलीत आहे व इंग्रजी कॅलेंडर जगभर म्हणून शिवाजी महाराजांना “ग्लोबलाइज” करण्यासाठी इंग्रजी तारखेप्रमाणेच साजरी करावी. मग उद्या आखाती देशात शिवाजी महाराज पोहचावे म्हणून “हिजरी” सनाप्रमाणे शिवजयंती साजरी करणार का?

आता इतके स्पष्ट करूनही बरेच लोक तारखेचाच अट्टाहास धरतील व इतरांनीही तारखे प्रमाणेच शिवजयंती साजरी करावी असे म्हणतील, त्यांना मी इतकेच म्हणेन कि, ज्या लोकांनां शिवाजी महाराज हे देवतुल्य वाटतात त्यांनी तिथीप्रमाणे शिवजयंती साजरी करावी व ज्यांना ते सामान्य मनुष्य वाटतात त्यांनी तारखेप्रमाणे शिवजयंती साजरी करावी बस्स. कारण देवादिकांच्या सर्वच जयंत्या तसेच आपले सण आपण तिथीप्रमाणेच साजरे करतो ना .आज ऑस्ट्रेलिया, युरोप – अमेरिकेत आमचे गणपती, दिवाळी सारखे सॅन साजरे होतातच ना ? ते हि तिथीप्रमाणेच. मग शिवजयंती का होणार नाही ?

अर्थात हे माझे मत आहे.


BACK TO HOME

BACK TO INDEX

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE (FREE)

 

Shri Uttam Gawade

श्री उत्तम रमेश गावडे

ज्योतिष विशारद, वास्तु विशारद

9901287974

 

कसा आहे तुमचा वेलेन्टाइन ?

प्रेम म्हणजे, प्रेम म्हणजे, प्रेम असते!

अन तुमचे नि आमचे अगदी सेम असते!

पण खरोखरच सगळ्यांच प्रेम हे सेम असते काय? व्यवहारात तरी तसे अढळून मात्र येत नाही.

 

काही जण नजरेला नजर भिडताच प्रेमात पडतात, तर काही जण अनेक वर्षे एकत्र राहूनही त्यांच्यात प्रेम होऊ शकत नाही, काही जण अनेक प्रेमाचा आस्वाद घेत असतात, तर काही जण प्रतिसादाविनाही एकानिष्ठेने एकाच व्यक्तीवर प्रेम करत असतात. काही जण प्रेम भंगाचे दु:ख पचवितात, तर कही जण प्रेम भंगाच्या सूडाने पेठून ऊठतात. प्रत्येकाच्या प्रेमाचे हे विविध रंग राशींच्या माध्यमातून समजून घेता येऊ शकतात. ज्योतिषशास्त्रीय दृष्ट्या वेगवेगळ्या राशीमधून त्यांचे वर्गिकरण करता येण्यासारख आहे.

       पुढील गोष्ठीवरुन व्यक्तिंचे स्वभाव व त्याच्या जोडीदारांकडून असलेल्या अपेक्षा, त्यांची प्रेम करण्याची पद्धत यांचा अंदाज घेता येऊ शकतो. तर मग जाणुण घ्या ’कसा आहे तुमचा व्हेलेंटाईन’.

(पुढे देण्यात आलेले राशी गुणधर्म जसेच्या तसेच अनुभवास येतीलच असे नाही. याचे कारण म्हणजे प्रेम जीवानाचा विचार करताना राशीबरोबरच मंगळ व शुक्र ग्रह यांचाही विचार करावयाचा असतो, मंगळ व शुक्र बलवान असून ज्या राशीत असतात त्याप्रमाणे व्यक्तीचा स्वभाव असू शकतो, तसेच जन्म कुंडलीत अनेक ग्रह एकाच राशीत असतील तर ती राशी उत्तेजीत होऊन त्या राशीचे गुणधर्म त्या व्यक्तित दिसुन येतात. पण या सर्व गोष्टी प्रत्येकाला माहित असतीलच असे नाही म्हणून येथे राशींचे माध्यम वापरलेले आहे.)

 

मेषराशीचे प्रेम-

 

                  राशीचक्रातील ही पहिली रास आहे. अग्नि तत्वाची चर रास असून या राशीचा स्वामी मंगळ ग्रह आहे. हे लोक शरिराने व मनाने उत्साही असून यांना आव्हानांची आवड असते. हे स्वतंत्र प्रवृत्तीचे असून, दुसऱ्याच्या आधिन राहणे यांना आवडत नाही. हे स्वत:च्या निर्णयानुसारच कार्य करतात. पण यांच्यात सारासार विचार करण्याची शक्ति कमी असते. प्रेमात अतिशय आक्रामक व उत्साही असतात. बुद्धिपेक्षा भावनेच्या आहारी जाणारे लोक असतात. एकदम वीज कोसळावी तशी प्रेमात पडतात व तेवढ्याच वेगाने त्यातून बाहेर ही पडतात. यांच्या बाबतीत  love at first sight  प्रथम दर्शनी प्रेमाची शक्यता जास्त असते. लपवाछपवीचा प्रकार यांना आवडत नाही. हे लोक प्रेमात हळवे नसतात तर उतावळे असतात. त्याचप्रमाने कुणाच्याही प्रेमात झुरत बसणे, प्रेम व्यक्त न करता मनात दाबून ठेवणे यांना जमत नाही. मुळातच साहसप्रिय असल्याने प्रेमात पडल्यास सतत पाठलाग करुन स्पष्ठ व स्वच्छ शब्दात उघडपणे प्रेम व्यक्त करतात. प्रेम व्यक्त करण्यासाठी एकांताचीच गरज पाहिजे असे नाही. चारचौघात अगर लोकांसमोरही ते तितक्याच आत्मविश्वासाने व स्पष्टपणे व्यक्त करतात. नीतिनियमांची फारशी पर्वा करीत नाहीत. प्रेम मिळवण्यासाठी वाटेल ते करण्याची तयारी असते. यांना भडक शृंगाराची आवड असते. प्रेमात जोडीदारकडून सहज प्रतिसाद मिळाल्यास यांचा प्रेमातील रस कमी होतो. याना निर्णयही जलद हवा असतो फार काळ वाट पहात बसणे जमत नाही.

 

वृषभ राशीच प्रेम-

 

                   दुसरी रास वुषभ, पृथ्वी तत्वाची स्थिर रास असून आर्थिक उत्कर्ष घडवून आणणारी ही रास शुक्र या ग्रहाच्या अधिपत्याखाली येते. हे लोक व्यवहारी, रसिक, कलावंत, हौशी व चैनी असतात, तसेच स्वभावाने प्रेमळ पण हटटी असतात. या लोकांना ऐहिक सुखाची फार आवड असते, गाडी-सुंदर बंगला व ऐशाआरामाच्या साधनांची फार हौस असते. सुख व आराम मिळवीण्यासाठी सतत धडपड चालू असते. व्यक्तीमत्व आकर्षक असेले तरी ते अधिक आकर्षक बनवीण्याचाच यांचा सतत प्रयतन असतो. स्वत:ला सुंदर व आकर्षक बनविण्यावर हे लोक बराच खर्च करत असतात. लोभस बोलणे व आकर्षक व्यकतीमत्व हे यांचे खास वैशिष्ट्य आहे यामुळेच हे लोक विरुद्ध लिंगी लोकांत विशेष प्रिय असतात. प्रेमाच्या बाबतीत हे लोक चोखंदळ असतात. प्रेम करताना सुरक्षिततेचा विचार सर्व प्रथम करतात. प्रियकराकडून जीवनभराच्या साथीची, स्थिर व दृढ प्रेमाची अपेक्षा असते. प्रेमात एकदम एकनिष्ठ असतात व प्रियकराकडूनही निस्वार्थी व एकनिष्ठ प्रेमाची अपेक्षा ठेवतात. प्रियकाराच्या मनाचा अंदाज घेत मंद गतिने प्रेमाची प्रगती चालु असते. मेष राशीप्रमाणे एकदम व अचानक नसते. प्रियकराचे मन आकर्षित करुन त्याला जिंकण्यात चतुर असतात. आपल्या प्रियकराला खुष ठेवण्यासाठी सतत प्रयत्नशील असतात. प्रियकरासाठी सहजपणे स्वार्थ त्याग करतात. यांना लैंगिक सुखाची आवड असते. या राशीचे लोक हे अतिशय Romantic  असतात. याना लैंगिक जीवनाची विलक्षण आवड असते.

 

मिथुन राशीचे प्रेम-

 

                     मिथुन ही बुधाची, वायुतत्वाची द्विस्वभावी रास आहे. ही बौद्धिक रास आहे. विनोद बुद्धि व हजरजबाबीपणा हे यांचे खास गुण. इतरांवर टिका करण्याची सवय असते, पण एखाद्या विषयात पारंगत होणे कठीण असते. कारण एखाद्दा विषयात निर्माण झालेली आवड तशीच कायम टिकेल याची शाश्वती नसते. मिथुन राशीच्या लोकांचा स्वभाव अतिशय बोलका असल्याने लोकांशी पटकन मैत्री जमते. कामाच्या ठिकाणी तर हे लोक विशेष लोकप्रिय असतात. यांना पुष्कळ मित्र-मैत्रिणी असतात. आपल्या विनोदी व चतुर संभाषणाने संभोवातलच्या व्यक्तीना आपल्याकडे आकार्षित करत असतात. प्रेमात विविध भेट वस्तु देऊन व प्रियकराची स्तुती करुन प्रियकराला खुष ठेवण्यात चतुर असतात. हे लोक अप्रामाणिक अगर फसवे नसतात पण या राशिंच्या बऱ्याच लोकाम्ना फर्ल्ट करण्याची सवय असते त्यामुळे ते प्रेमात किती गंभीर आहेत हे साम्गणे कठिण असते. या राशीचे बरेच लोक ’आज पुजा कल कोई दुजा’ हे तंत्र वापरताना दिसतात. एका प्रेम प्रकरणातील अपयश विसरुन लगेच पुढच्या प्रकरणाला सुरुवात करतात. स्वभावाने थोडेसे घाबरट असल्याने आपले प्रेम बिनधास्तपणे व्यक्त करण्याऐवजी इशाऱ्यांच्या, मध्यस्थांच्या अथवा प्रेम पत्रांच्या सहाय्याने लपुन छपून प्रेम करत असतात. पण प्रकरण अंगाशी आल्यास त्यातून सही सलामत बाहेर पडण्यातसुद्धा पटाईत असतात.

 

कर्क राशीचे प्रेम-

 

                  कर्क ही जल तत्वाची चर रास असून या राशीचा स्वामी चंद्र ग्रह आहे. या राशीचे लोक स्वभावाने प्रेमळ, दयाळू व भावानाप्रधान असतात. मनाने चंचल व लहरी असून कल्पनाशक्ती उत्कॄष्ट असते, तसेच हे क्षमाशील व चिंतनशील असतात. यांचे मूड क्षणाक्षणाला बदलताना दिसतात. या राशीमध्ये सहनशीलता खूप असते. आई व कुटुंबाविषयी प्रेम असते. पैशांपेक्षा प्रेम, स्नेह व आस्था या गोष्टी यांच्यासाठी महत्वाच्या असतात. जोडीदाराविषयीच्या कलपना खूपच आदर्शवादी असतात. यांचे प्रेम अत्यंत उत्कट असते. प्रियकरासाठी सहज स्वार्थत्याग करु शकतात. उदर अंत:करणाचा व प्रेमळ अशा जोडीदाराची याना अपेक्षा असते. प्रेम करताना विवाहाचा विचार करुनच प्रेम करतात. Long Term  प्रेमाची अपेक्षा असते. प्रेमात आलेले अपयश हे या लोकांच्या मनाला लागते. प्रेमातले अपयश हे लोक सहसा विसरु शकत नाहीत. कोणीही यांचा भावनांशी खेळलेले यांना बिलकुल सहन होत नाही. प्रेम व्यक्त करतानाही बराच विचार करतात,बराच वेळ घालवतात. मनातल्या सर्व शंकांच समाधान झाल्याशिवाय अंतिम निर्णय घेत नाहीत.

 

 

सिंह राशीचे प्रेम-

 

                   तेजस्वी रवि या ग्रहाच्या अधिपत्याखालील सिंह ही अग्नि तत्वाची स्थिर रास आहे. ही राज राशी आहे. या राशीच्या लोकांचे व्यक्तीमत्व अकर्षक व प्रभावी असते. बोलणे प्रभावी असून इतरांवर छाप सोडणारे असते. वरच्या दर्जाच्या व प्रतिष्ठित लोकांशी संबंध ठेवतात, हलक्या दर्जाच्या लोकांत राहणे यांना आवडत नाही. शिस्त व मान या गोष्टी यांच्या दृष्टने महत्वाच्या असतील, बेशिस्त पणा व स्वत:चा अपमान कधीही सहन होत नाही. यांच्या मानापमानाच्या कल्पना अफाट असतात, थोडेसे रागीष्ट स्वभावाचे असतात. हे अतिशय स्वाभिमानी असून कोणी याम्चा स्वाभिमान दुखावला तर ते यांना सहन होत नाही. आपल्या जोडीदाराची निवड स्वत: पुढाकार घेऊन  करतात. गुणांपेक्षा राहणीमानला अधिक महत्व देतात. खेळकर, प्रेमळ व प्रतिष्ठित जोडिदाराची अपेक्षा असते. जोडिदाराने आपल्यावर हुकुमत गाजविणे यांना कधीच सहन होत नाही. या राशीचे लोक प्रेमात मात्र कधीही माघार घेत नाहीत. कोणत्याही परिस्थितीत जोडीदाराला सांभाळतात, त्याला पाठबळ देतात. प्रेमाचे प्रदर्शन करण्याची हौस असते.

कन्या राशीचे प्रेम-

 

                    कन्या ही बुधाची, पृथ्वी तत्वाची द्विस्वभावी रास आहे. या राशीचे लोक हे वयाने नेहमी लहान दिसतात. या राशीचे लोक सभ्य, लाजाळू व नम्र असतात. हे चिकित्सक, व्यवहारी व हजरजबाबी असतात. केवळ निरीक्षणाने ज्ञान मिळऊ शकतात. स्वार्थीपणा हा एक दुर्गुण असू शकतो. ही द्विस्वभावी रास असल्याने यांचा निर्णयात ठामपणा नसून चंचलता असते. हे संशयी व सावध असतात. स्वच्छता व टापटिपीपणाला अधिक महत्व देतात. स्वभाव विनोदी असतो. विनयशीलता. हा यांचा मुख्य गुण, स्वभाव मनमिळावू बोलणे मधुर, लोभस व प्रिय असते, कशाही लोकांशी जुळवुन घेण्याची क्षमता असते, स्वाभावने शांत व आनंदी असले तरी जरा सुस्त व आळशी असतात. हे लोक जरासे लाजाळू असल्याने विरुध्द लिंगी लोकांत मिसळताना संकोच करतात, विशेष परिचयाशिवाय मोकळेपणाने बोलत नाहीत, त्यामुळे घमेंडखोर वाटतात. हे भावनाप्रधान नसतात त्यामुळे यांना प्रेमात विषेश रस नसतो. जोडीदाराबद्यलच्या अपेक्षा फार मोठ्या असतात. राहणीमान व सौंदर्यापेक्षा गुणांना अधिक महत्व देतात. ’चारित्र्य’ ही यांच्यासाठी सर्वात महत्वाची गोष्ट या बाबतीत यांना तडजोड मान्य नसते. एखाद्यी बुद्धिमान, चतुर, गुणवान व चारित्र्य संपन्न व्यक्तीच यांना प्रेमात पाडू शकते. प्रेम हे मनापासून व निष्ठेने केलेले असल्याने त्यातून माघार घेणे यंना कठीण जाते. बहुतांशी कन्या राशीच्या लोकांचे पहिले प्रेम हेच त्यांचे शेवटचे प्रेम ठरते. प्रेम ही अतिशय खाजगी गोष्ट मानतात, त्यामुळे त्याची चर्चा चारचौघात करत नाहीत. यांच्यात लफडी करण्याइतके धाडस नसते. बऱ्याच वेळा प्रेमही व्यक्त करण्याचे धाडस हे लोक दाखवत नाहीत.

 

तूळ राशीचे प्रेम –

 

           तूळ ही शुक्र या ग्रहाच्या अधिपत्याखालील वायुतत्वाची चर रास आहे. ही रास शुद्ध प्रेमाचे प्रतिक मानली जाते. या राशीचे लोक प्रेमळ, मायाळू व भावनाप्रधान असतात. हे स्वत: मोहक व सुंदर असतात. यामुळे समोरील व्यक्तीला प्रभावित करण्यात नेहमीच यशस्वी होतात. हे लोक शांतताप्रिय असतात. सौंदर्याची, कलेची व ऐश्वर्याची नैसर्गिक आवड असते. यांना विरुद्ध लिंगी व्यक्तीचे विशेष आकर्षण असते. अशा लोकांत हे अधिक उत्साही असतात.. यांना पुष्कळ मित्र-मैत्रिणी असतात, असे असूनही हे लोक व्यभिचारी मात्र नसतात, हे सुसंस्कृत असतात. यांच्या प्रेमात सौंदर्य असते, संयम असतो व सावधपणाही असतो. हे लोक सुंदर दिसण्यासाठी सतत प्रयत्नशील राहतात. हे लोक सहवास प्रिय असतात. लैंगिकतेपेक्षा जोडीदाराबरोबय बोलणे, फिरणे, जोडीदाराच्या सहवासात राहणे यंना जास्त आवडते. समतोलपणा हा यांचा महत्वाचा गुण. कोणत्याही बाबतीत दुसऱ्याच्या मनाचा विचार करतात. इतरांच्या भावना दुखावणार नाहीत याची काळाजी घेतात. बऱ्याच वेळा जोडीदार निवडतांना मात्र सौंदर्य व मोहकतेला बळी पडतात. सुंदर व मोहक व्यक्ती ही यांची कमजोरी बनते. प्रणयातील अनेक खेळ करून जोडीदाराला सहज खूष करत असतात.  जोडीदाराला नेमके काय हवे हे यांना चांगलेच ठाऊक असते. यांना सतत जोडीदाराचा सहवास लागतो, एकटे राहण्याचा यांना फारच कंटाळा येतो.  हे लोक आपल्या जोडीदाराला कधीही असंतुष्ट अगर दु:खी ठेवत नाहीत.

 

वृश्चिक राशीचे प्रेम –

 

      वृश्चिक ही मंगळ या ग्रहाच्या अधिपत्याखालील जलतत्वाची स्थिर रास आहे. या राशीचे लोक हे निश्चयी, कर्तबगार, मुत्सद्दी व धोरणी असतात. यांना    अधिकाराची आवड असते. यांच्या व्यक्तिमत्वात एक गूढ मादकता असते, एक प्रकारची आकर्षण शक्ती असते ज्यामुळे लोक यांच्याकडे आकर्षित होतात. पण मत्सर, पाताळयंत्रीपणा व कमालीची गुप्तता पाळाणे हे या राशीचे काही अवगुण आहेत. यांच्या अंतर्मनाचा थांगपत्ता लावणे सर्वात कठीण काम असते. या राशीचे बरेच लोक हे आडमुठेपणा व कारस्थानीपणा करण्यात  पुढेच असतात. आपल्याला जे हवे ते मिळालेच पाहीजे असे यांना वाटत असते. या राशींच्या लोकांचे प्रेमही असेच असते, प्रेमात यांच्या भावना अत्यंत तीव्र असतात. आपल्या भावनांवर ताबा ठेवणे यांना जरा कठीणाच जाते. समोरच्याच्या मनाचा विचार हे लोक क्वचितच करतात. हे प्रेमाच्या इतके आहारी जातात की स्पष्टपणाने विचार करणे कठीण होऊन जाते. प्रेम करतांना पुर्ण विचारांतीच जोडीदाराची निवड करतात, व त्यावर प्रेमाचा वर्षाव करतात. या राशीचे प्रेम हे बेधुंद करणारे असते. आपल्या जोडीदाराने केवळ आपल्यावरच प्रेम करावे अशी यांची भावना असते. यांच्या मर्जीतून उतरलेल्या लोकांकडे मात्र हे ढुंकुनही पहात नाहीत. प्रेमभंग पचविणे हे या लोकांसाठी जगातील सर्वात कठीण गोष्ट असते. प्रेमभंगाचे दु:ख हे यांच्यासाठी मरणापेक्षा भयंकर असते. एकतर्फी प्रेमाची उदाहरणे या राशीच्या लोकांत जास्त दिसून येतात. प्रेमाच्या बाबतीत हे कोणत्याही टोकाला जाऊ शकतात.

 

 

धनू राशिचे प्रेम –

 

            धनू ही गुरु ग्रहाच्या अंमलाखाली येणारी अग्नि तत्वाची द्विस्वभावी रास आहे. या राशीच्या लोकांत महानता, प्रेमळपणा, महत्वकांक्षा व परोपकारीपणा हे गुरुचे गुण दिसून येतात. हे न्यायी व दिलदार असतात व यांना प्रवासाची विलक्षण आवड असते. हे लोक आशावादी व आनंदी असतात. यांना स्वातंत्र्याची व स्वायक्ततेची आवड असते, कुणाच्याही बंधनात अगर मर्यादेत राहणे आवडत नाही. हिच गोष्ट प्रेमाच्या बाबतीतही लागू होते, त्यामुळे प्रेम संबंध टिकाऊ होण्यात अडचणी निर्माण होतात. प्रेमाच्या बाबतीत हे लोक आवेगी, उत्साही व भावनाशील असतात. सहज मिळणारे प्रेम यांचा उत्साह कमी करते. अपयशाला यशात बदलण्याचा सतत प्रयत्न करत असतात. समोरच्या व्यक्तीचा कमकुवतपणा अचूक टिपतात. हे मोकळ्या मनाचे असून यांना सहवास प्रिय मैत्री हवी असते. प्रेमाने भारलेले व आनंदाने बहरलेले हे लोक प्रेमात अगदी निर्धास्त होतात. या राशीच्या प्रेमात गरिब-श्रीमंत अगर उच्च-निच्च असा भेदभाव नसतो. प्रेम भंगाचे दु:ख मात्र हे लोक उदारपणे पचवितात व त्यावर मौन पाळातात. प्रेम-प्रणय हा यांच्यासाठी एक खेळ असतो. या राशिचे बरेच लोक विवाह पाशात न अडकण्याच्या सतत प्रयत्नात असतात. पण विवाहानंतर मात्र पत्नीशी अत्यंत प्रामाणिक वर्तन करताना दिसतात. संस्कृती व कुटुंब यांच्याबद्यल यांना नितांत आदर असतो. जोडीदाराने आपल्याबरोबर मित्राप्रमाणे वर्तन करावे अशी यांची अपेक्षा असते.

 

 

मकर राशीचे प्रेम –

 

           मकर ही पृथ्वी तत्वाची चर रास असून या राशीचा स्वामी शनी आहे. व्यक्तिगत व सामाजिक प्रतिष्ठा, नांवलौकिक यांना मकर राशिच्या जीवनात अतिशय महत्व आहे. सर्व काही मिळविण्याची यांची ईच्छा असते, वर-वर जाण्याची महत्वकांक्षा असते. त्यामुळे हे लोक नेहमी शिस्तबद्ध, सावध व काटकसरीने वागताना दिसतात व जीवनातील लहान सहान आंदाचा उपभोग घेण्यास असमर्थ ठरतात. हे लोक थोडे स्वार्थीही असतात, आलेल्या प्रत्येक संधीचा फायदा करुन घेण्याची चालाखीही यांच्यात यांच्यात असते. हे लोक त्यांची स्तुती व प्रशंशेचे आतुर असतात. हे लोक शृंगार व प्रणय प्रिय असले तरी तसे उघड न दाखविता आपण पुराणमतवादी असल्याचे भासवितात. या राशीचे लोक स्वभावाने जरासे संकोची असल्याने सहजासहजी प्रेमात पडत नाहीत, व प्रेमात पडल्यास स्वत:हुन कधीच पुढाकार घेत नाहीत. समोरच्या व्यक्तिकडून प्रतिसाद मिळण्याची वाट पहात बसतात. जर समोरुन काहीच प्रतिसाद न आल्यास मनातल्या मनात प्रेम करत आयुष्यभर झुरत बसतात. पण एकदा का प्रेम झाले तर मात्र ते मनापासून करतात. प्रेमाची सतत पाठ राखण करतात. मकर ही वास्तववादी रास आहे स्वप्नाळू नाही. त्यामुळे त्यांचे प्रेम हे भारावलेले किंवा भावनेने ओथंबलेले नसते. वास्तववादी असल्याने हे लोक प्रेमात विषेश करुन फसत नाहीत. पण प्रेमभंग झालाच तर त्याचे दु:ख हे यांच्यासाठी खूपच त्रासदायक असते, यांच्या विश्वासाला तडाच जातो, त्यातून सावरणे कठीण असते व त्यानंतर दुसऱ्यावर विश्वास ठेवणे तर त्याहुन कठीण असते.

 

 

कुंभ राशीचे प्रेम –

 

           कुंभ ही मकरेप्रमाणेच शनीची रास आहे. पण कुंभ ही वायुतत्वाची स्थिर रास आहे. पाश्चिमात्य ज्योतिष्यांच्या मते या राशिवर हर्षल या चमत्कारीक ग्रहाचा अंमल आहे. त्यामुळे या राशिच्या लोकांचे आकलन होणे जरा कठीणच असते. यांचा स्वभाव जरा चमत्कारीक व लहरी असतो. प्रत्येक बाबतीत वैज्ञानिक दृष्टीने पाहण्याचा प्रयत्न असतो.  ही बौद्धिक रास आहे. या राशीचे लोक कुशाग्र बुद्धीचे, वैचारीक व विद्वान असतात. हे लोक नेहमी क्रियाशिल व महत्वकांक्षी पण स्वभावाने नम्र असतात. थोडेसे अंतर्मुख व एकांतप्रिय असतात. हे विश्वासू व ध्येयवेडे असतात. यांचा स्वभाव निस्वार्थी असतो. यांच्यात ज्ञानाची परिपक्वता असते, नियोजनपुर्वक व चिकाटिने कार्य करण्याची कुवत असते. हे लोक अभ्यासू असून यांच्यात संशोधक वृत्ती असते. या राशीचे लोक आपल्या भावना कधीही उघडपणे व्यक्त करत नाहीत. व्यक्तीगत प्रेमापेक्षा मानवतावादी प्रेमाकडेच यांचा अधिक कल असतो. हे लोक वैयक्तिक प्रेमापासून जरा अलिप्त राहणेच पसंद करतात. नाते संबंधात अडकून पडणे यांना नको असते. यांच्या प्रेमातसुद्धा एक वेगळेपणा पहायला मिळतो. यांचे प्रेम विचार जगावेगळे व जरा विचित्र असेच असतात. यांना प्रेमळ व विश्वासू जोडीदार हवा असतो. प्रेम जीवनात हे सुद्धा एकनिष्ठच असतात. त्यामुळे प्रेमभंग झाला तर हे लोक पुन्हा त्यावाटेला कधीच जात नाहीत. यांना शृंगार व प्रणयाची विशेष अशी आवड नसते.

 

 

मीन राशीचे प्रेम –

 

           मीन ही राशिचक्रातील शेवटची रास आहे. ही जल तत्वाची द्विस्वभावी रास असून या राशिचा स्वामी गुरु ग्रह आहे. यांचे व्यक्तीमत्व आकर्षक व मोहक असते. यांच्यात कलाप्रेम व अभिनय कौशल्य असते. ही अत्यंत संवेदनशील रास आहे.  यांच्या दृष्टीने मनाच्या भावना व अंत:स्फुर्ती या गोष्टी अत्यंत महत्वाच्या, वास्तवतेला काहीच किंमत नाही. ही अत्यंत दुर्बल रास मानण्यात येते, या राशीचे बरेच लोक संघर्ष व स्पर्धा यांचा ताण  झेलू शकत नाहीत. या राशीचे लोक स्वप्नाळू व अत्यंत भावूक असतात. यांना कशाचीही फारशी चिंता नसते. यांची निर्णय क्षमता कमी असून  यांच्यात चंचलता व अस्थिरता अधिक असते, मात्र कोणत्याही परिस्थितीशि जूळवून घेण्याची क्षमता असते. सकारात्मक कार्य कराण्याऐवजी स्वप्नात वापरत असतात. त्यामुळे अनेकदा हातची संधी गमावून बसतात. शृंगार व प्रणयाची विशेष आवड असते. सौंदर्याचे भोक्ते असतात. प्रेमी म्हणून यशस्वी ठरतात, पण समोरुन सतत प्रोत्साहनाची गरज भासते. स्वभाव जरा भित्रा असल्याने सतत प्रोत्साहनाची गरज लागते. जोडीदाराबद्यल प्रेम, आपुलकी व अभिमान असतो. संभाषण चातुर्य ही यांची जमेची बाजू असते. यांच्या कामवासना अतिशय तीव्र असतात, पण यांचे प्रेम उग्र नसते त्यात शितलता असते. प्रेम हे यांच्यासाठी श्रद्धा असते. यांनी जोडीदारा विषयीच्या कल्पना अगोदरच रंगवलेल्या असतात, व त्याचा ते शोध घेत असतात. बऱ्याचदा यांचं प्रेम आंधळ असतं. कोणीही आपली दर्दभरी कहाणी सांगून यांना आपल्या प्रेमात पाडू शकते. कुणीही यांना जरासा आधार दिला तरी हे त्यांच्या प्रेमात पडू शकतात. जोडीदाराचा थोडासा दुरावाही यांना असह्य ओतो तेथे प्रेमभंगाच्या दु:खाची केवळ कल्पनाच केलेली बरी.


BACK TO HOME

BACK TO INDEX

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE (FREE)

 

Shri Uttam Gawade

श्री उत्तम रमेश गावडे

ज्योतिष विशारद, वास्तु विशारद

9901287974

uttam239@gmail.com

 

Jyotish Jagat E-Magazine – Feb 2018

नमस्कार ,

ज्योतिष जगत हमारी इ-पत्रिका है। आज फेब्रुवारी २०१८ का (दुसरा अंक) पाठको के लिए उपलब्ध कर दिया है | जो पाठकोंके लिए मुफ्त (Free) है। कोई भी इसे हमारी वेबसाइट के Download section से Download कर सकता है। यह पत्रिका ज्योतिष (सभी शाखाए), वास्तुशास्त्र, अंकशास्त्र, सामुद्रिक शास्त्र, डाऊजिंग, रमल, टॅरोट, रेकी, अध्यात्म, धर्म, संस्कृती, आयुर्वेद इ. विषयोंपे आधारीत रहेगी।

यह हमारा पहला प्रयास है तो, मासिक पत्रिका को और बेहतर बनाया जा सके इस के लिए अगर आपके पास कोई विचार या योजना है, या आपका कोई सुझाव है तो भी आप का स्वागत है। या फिर अगर कोई त्रुटि रह गयी है तो बता दे। पर प्रतिक्रया अवश्य दे।

www.jyotishjagat.com पे जा कर download करे।

धन्यवाद

ज्योतिष जगत

नमस्कार,

आम्ही ज्योतिष जगत नावाची मासिकाची सुरुवात केली आहे. आज फेब्रुवारी २०१८ चा (दुसरा अंक) वाचकांच्या पुढे ठेवत आहोत.  अंक सर्वांसाठी मोफत असेल. ज्यांना हवे असेल त्यांनी आमच्या वेबसाईट च्या मधून मोफत करून घेऊ शकता . हे  मासिक ज्योतिष, सामुद्रिक शास्त्र, वास्तुशास्त्र, अंकशास्त्र, डाऊजिंग, टॅरोट, रेकी, रमल अध्यात्म, धर्म, संस्कृति, आयुर्वेद  . यासारख्या विषयांवर आधारीत आहे.

हा आमचा पहिलाच प्रयत्न असल्याने वाचकांच्या पाठींब्याची प्रोत्साहनाची गरज लागेलच. हे मासिक अजून चांगले, वाचनीय बनविण्यासाठी जर आपल्याकडेही काही कल्पना असतील अगर काही सुधारणा सुचवायच्या असतील तर आपले स्वागत आहे. जर मासिकात काही त्रुटी राहिल्या असतील तरीही कळवा. प्रतिक्रिया जरूर द्या.

www.jyotishjagat.com वर जाऊन download करून घेऊ शकता.

धन्यवाद

ज्योतिष जगत

DOWNLOAD E-MAGAZINE

BACK TO HOME

सहदेव भाडळी

पैठण येथील ‘मार्तंड जोशी नावाच्या एक ब्राह्मण ज्योतिष्याला अंत्यज (शूद्र) स्त्रीपासून झालेली एक विद्वान कन्या भाडळी, तिच्या सहदेव नावाच्या सावत्र भावाच्या नावासकट “सहदेव भाडळी” या नावाने ओळखली जाते.

 

       सहदेव भाडळी हा ग्रंथ बाराव्या शतकात रचला गेला आहे, यात अनेक प्राणी/पक्षी यांच्या निरीक्षणावरून हवामानाचे अंदाज कसे करतात याचे पारंपरिक वर्णन आढळते. पूर्वी समाजाचा प्रत्येक घटक हा, ज्योतिषाच्या म्हणण्यानुसार यंदा पाऊसपाणी कसे होईल, येते वर्ष कसे जाईल हे जाणून घेण्यासाठी सहदेव भाडळीचा आधार घेत असे. सहदेव भाडळी ही कला मूलत: पर्जन्यमानाच्या तर्काशी संबंधित आहे. तो लिहिताना भाडळीने पर्जन्य विचारांवर स्वतःचे असे काही विचारही मांडले आहेत. त्याचबरोबर इतर भविष्यविषयक ज्ञानही यातून मिळते. भाडळीने संस्कृतचे बंधन तोडून प्राकृतात ज्ञाननिर्मिती केली. तिने ‘मेघमाला’ नावाचा व्यासांनी लिहिलेला ग्रंथ प्राकृतात आणला. तिने गांधर्व विवाह, शल्यचिकित्सा, आयविचार, पिकांवरील रोग व त्यांवरील उपचार, आरोग्य व ज्योतिष, पर्जन्याचे हवामान शास्त्राच्या अंगाने केलेले विवेचन, स्त्री-प्रशंसा व इतरही अनेक आधुनिक बाबींचा विचार मांडला.तिच्या ज्ञानरचनेवर शाहीर हैबती घाडगे यांनी रचना केल्या व भाडळीचे ज्ञान लावण्यांच्या रूपाने जिवंत ठेवण्याचा प्रयत्न केला. सहदेव भाडळी विषयी महाराष्ट्रात दोन कथा प्रचलित आहेत त्या अशा…

 

              पैठण नगरात मार्तंड जोशी नांवाचा एक मोठा विद्वान ब्राह्मण रहात असे. तो ज्योतिष शास्त्रात निपुण असून त्रिकाल ज्ञानी म्हणून त्याची ख्याती झाली होती. त्याला त्याच्या धर्मपत्नी पासून सहदेव नावाचा पुत्र झाला व एका शुद्र स्त्रीपासून भाडळी नांवाची कन्या झाली. पुढे काही वर्षांनी मार्तंड जोशी मरण पावले.

सहदेव हा आपल्या लहानपणापासूनच ज्योतिष विद्या शिकत होता. पण त्याला त्रिकाल ज्ञान जाणण्याची विद्या येत नव्हती. तेंव्हा एके दिवशी त्याने विचार केला की, त्रिकालज्ञान जाणण्याची विद्या गुरुशिवाय प्राप्त होणार नाही त्यासाठी सर्वप्रथम आपल्याला एक गुरु केला पाहीजे म्हणून तो आपल्याच गावातील एका गोसाव्याच्या मठात गेला व त्याला आपली सर्व हकीकत सांगून आपणास त्रिकालज्ञान विद्या शिकविण्याबद्दल आग्रह करु लागला. तेव्हा तो गोसावी गुरुजी म्हणाला, बाबारे, ही विद्या मलाही अवगत नाही. माझे गुरुजी त्या विद्येत निपूण होते, परंतु ते माझ्या दुर्दैवाने समाधिस्त झाले. ते जर जिवंत असते तर त्यांचेपासून तुला ती विद्या नक्कीच प्राप्त करुन दिली असती. पण आता एक उपाय आहे. तुला जर ती विद्या साध्य करुन घ्यायची असेल, तर माझ्या गुरुजींच्या समाधी धारानगरी येथे आहे जाऊन, माझ्या गुरुजींच्या समाधीवर लिंबाचा वृक्ष आहे, ती समाधी ओळखून त्या समाधीत माझ्या गुरुजींच्या डोक्याची जी कवटी आहे ती उकरुन काढून घेऊन ये व नदीवर जाऊन स्नानादिक कर्में केल्यानंतर ती कवटी एका दगडावर उगाळून तू दररोज पीत जा. म्हणजे तिच्या योगाने तुला त्रिकालज्ञान प्राप्त होऊन तू ज्योतिषशास्त्रात निपूण होशील. असे त्या गोसाव्याने सांगितले. ते ऐकून सहदेव तसाच धारानगरीस गेला. त्याने ती कवटी मिळविली व आपल्या गावी आणून गुपचूप नदीच्या वाळंवटात पुरुन ठेवली. दररोज सकाळी तो नदीवर स्नानादी कर्मे आटोपून कवटी दगडावर उगाळून पिऊन, पुन्हा तेथेच ठेवून तो घरी येत असे. असा त्याचा नित्य क्रम चालू होता व तेंव्हापासून त्यास हळूहळू ज्ञान प्राप्त होऊ लागले.

            नित्यक्रमाप्रमाणे सहदेव नदीतीरी जाऊन ती कवटी उगांळून पीत असता मार्तंड जोशी यास शुद्र स्त्रीपासून झालेली कन्या भाडळी हिने ते कृत्य पाहिले.

              नंतर सहदेव आपले काम आटोपून कवटी पुन्हा त्याच जागेवर ठेवून घरी गेला. भाडळी नदीवर गेली, आंघोळ केली व कवटी पुरलेल्या जागी येऊन, तेथून ती काढून घेऊन घरी आली. तिने ती कवटी उखळात कुटून पीठ केले व पाण्यात कालवून पिऊन टाकिले. त्यामुळे तिला त्रिकालज्ञान प्राप्त झाले व ती ज्योतिषशास्त्रात पूर्ण निपूण झाली. ती लोकांत जे जे सांगे ते ते सर्व खरे होऊ लागले. त्यामुळे तिची सर्वत्र प्रसिद्धी झाली.

 

Belgaum Maratha Matrimony

Belgaum Maratha Matrimony

 

                  दुसरे दिवशी नेहमीप्रमाणे सहदेव नदीवर गेला. पाहतो तो तेथे कवटी नाही. त्यामुळे मनात दु:खी होऊन तो पुन्हा गोसावी बुबाजवळ गेला व त्यास सर्व हकीगत सांगितली. तेव्हा गोसावी बुवा अंतर्ज्ञानानी म्हणाले-“बाबारे, तुझ्या नशीबी जितकी विद्या होती तितकी तुला मिळाली. जास्त कोठून मिळेल? भाडळी ही जातीची मांगीण, पण तिच पूर्वसंचित चांगले म्हणून तिला हे ज्ञान प्राप्त झाले. कवटीचा पुष्कळ भाग पोटात गेल्यामुळे ती ज्ञानी झाली. आता उपाय नाही. ईशवराची इच्छा! आता तू तिचा शिष्य हो व तिजपासून जास्त ज्ञान मिळव.” नंतर जातीचा वगैरे विचार न करता ज्ञानप्राप्तीसाथी म्हणून सहदेव तिचा शिष्य झाला. पुढे ज्योतिषशास्त्रासंबंधी दोघांची प्रश्नोत्तरे (कविता, श्लोक, लावण्या वगैरे रुपाने) होऊ लागली. ती लोकांच्या प्रचीतीस येऊ लागली. त्यामुळे ज्योतिषशास्त्र त्या दोघांचीही प्रसिद्धी झाली.   

 

           दुसऱ्या एका कथेनुसार मार्तंड जोशी हे एक विद्वान ज्योतिषी होते. एका गावाहून दुसऱ्या गावाला जाताना एकदा त्यांना, त्या काळी एका अंत्यज समजल्या जाणाऱ्याच्या झोपडीत आसरा घ्यावा लागला. घरात एक म्हातारी आणि तिची मुलगी राहत असे. आपण घरी वेळेवर पोहोचू शकत नाही या विचाराने जोशी अस्वस्थ होते. म्हातारीने कारण विचारले. त्यांनी सांगितले की आजच्या दिवशी ज्या स्त्रीची गर्भधारणा होईल तिला होणारा पुत्र हा मोठा ज्योतिषी होणार आहे; मी जंगलात अडकल्यामुळे ही सुवर्णसंधी हुकणार आहे. म्हातारीने त्यांना आपल्या मुलीबरोबर रात्र घालवायची परवानगी दिली.

              मार्तंड जोशी यांना त्या अंत्यज मुलीपासून पुत्र न होता कन्या झाल्याने जोशी फार उदास झाले. कन्येचे नाव भाडळी ठेवले होते. पुढे भाडळीला घेऊन मार्तंड जोशी त्यांच्या घरी आले. कालांतराने आपल्या सहदेव नावाच्या मुलाला ज्योतिष शिकवण्याचा प्रयत्न करीत असताना अचानक त्यांच्या लक्षात आले की शेजारी बसलेली भाडळी मन लावून ऐकते आहे. हीच भावी ज्योतिषी हे ध्यानात आल्यावर मार्तंड जोशींनी आपली सगळी विद्या भाडळीला दिली.

         याच धर्तीवर हिंदीमध्ये “घाग भड्डरी” नावाचे अशाच आशयाचे पुस्तक आहे. उत्तर भारतात एक वेगळी कथा सांगण्यात येते. उत्तरेत काही प्रांतातून वरील कथा प्रसिद्ध ज्योतिषी वराहमिहिरांच्या नावानेही परिचित आहे.


– ज्योतिष जगत द्वारा संकलित

BACK TO INDEX

BACK TO HOME

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE (FREE)

महापर्व – मकर संक्रांति (मराठी)

आपल्या देशातील वेगवेगळ्या भागात मकर संक्रात ही वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते. तसेच मकर संक्रांत वेगवेगळ्या प्रांतात वेगवेगळ्या नांवाने ओळखली जाते. गुजरात- राजस्थान मध्ये  उत्तरायण, आसाम मध्ये  मघ विहु किंवा भोगली बिहू तमिलनाडु मध्ये ‘पोंगल’, पंजाबात लोहड़ी, हरियाणा- हिमांचल प्रदेश मध्ये माघी. कश्मीर घाटी मध्ये शिशुर संक्रांत, दक्षिण भारतात  उगादि इ. पण नांवे आणि पद्धत  थोड्याफार फरकाने वेगळ्या असल्या तरी सूर्य पूजा हेच मुख्य ध्येय असते. उत्तरायणाची सुरवात म्हणजेच देवांचा दिवस सुरु होतो म्हणून या संक्रातीचे महत्व अधिक असते. इथून पुढे मंगल कार्यांची सुरुवात होते.                 

             कोणताही ग्रह ज्यावेळी एका राशीतून दुसऱ्या राशीत प्रवेश करतो त्याला संक्रांति म्हणतात. रवि म्हणजेच सूर्य हा एका वर्षात १२ वेळा राशी बदलतो म्हणजेच एका वर्षात सूर्याच्या १२ संक्रांति होतात, त्यात मकर संक्रांति ही उत्तरायणाची सुरुवात असते म्हणून अत्यंत शुभ व महत्वाची मानण्यात येते.

सूर्याच्या १२ संक्राति अशा आहेत. 
तूळ व मेष – विषुव संक्रांति.
कुंभ, वृश्चिक, वृषभ व सिंह – विष्णुपद.
धनु, कन्या, मिथुन, मीन – षडशीति.
कर्क संक्रांति- दक्षिणायन
मकर संक्रांति – उत्तरायन

सर्वच संक्रांतिकाल हे धार्मिक कार्यासाठी अतिशय शुभ मानले जातात.

        मकर संक्रांत 2018 – या वर्षी रविवार दिनांक 14 जानेवारी 2018 रोजी मकर संक्रांत आहे. शके 1939 पौष कृष्ण १३, रविवारी दुपारी १ वाजून ४६ मिनिटांनी सूर्य  मकर राशीत प्रवेश करतो. 
संक्रांतिचा पुण्यकाल – 14 जानेवारी 2018 रविवारी दुपारी १ वाजून ४६ ते सूर्यास्तापर्यंत आहे.
        या दिवसाचे कर्तव्य – तिलमिश्रित उदकाने स्नान, तिळाचे उटणे अंगास लावणे, तिलहोम, तिलतर्पण, तिलभक्षण व तिलदान असा सहा प्रकारे तिळाचा उपयोग केला असता सर्व पापांचा नाश होतो. 

        संक्रांति वर्णन
वणिज करणावर संक्रांत होत असल्याने उक्त असलेले वाहनादि प्रकार पुढील प्रमाणे –

        वाहन म्हैस (रेडा) असून उपवाहन उंट आहे. श्याम वर्ण (निळे) वस्त्र परिधान केले आहे. हातात तोमर हे शस्त्र घेतले आहे. अळीताचा टिळा लावलेला आहे. वयाने वृद्ध (प्रगल्भा) असून बसली आहे. वासाकरिता रुई घेतले आहे. दही भक्षण करीत आहे. मृग (हरिण) जाति आहे. भूषणार्थ निल रत्न धारण केले आहे. वारनांव घोरा असून नाक्षत्रनांव देखील राक्षसी आहे. सामुदाय मुहूर्त 30 आहेत. उत्तरेकडून दक्षिणेस जात आहे व पूर्व दिशेकडे मुख असून नैऋत्य दिशेस पाहत आहे.

      संक्रांतिच्या पर्वकाळात पुढील कामे करू नये-

कठोर बोलणे, दात घासणे. *( इथे दांत घासु नये याचा अर्थ झाडाच्या काठीने दांत घासु नये असा घ्यावा , बोटाने घासणे, चूल भरने अथवा ब्रश करने चालते.)
वृक्ष-गवत तोडणे, गाई-म्हशींची धार काढणे. कामविषय सेवन आदी कामे करू नयेत.

        संक्रांति पर्वकालात स्त्रियांनी करावयाची दाने

नवे भांडे , गाईला घास, अन्न, तिळपात्र, गूळ, तीळ, सोने, भूमि, गाय, वस्त्र, घोडा इत्यादि यथाशक्ति दाने करावीत.

संक्रांतिच्या दानाचा संकल्प – देशकाल कथन करून – मम आत्मन: सकलपुराणोक्त फलप्राप्त्यर्थं श्री सवितृ प्रीतीद्वारा सकलपापक्षयपूर्वकं स्थिर सौभाग्य कुलाभिवृद्धि धनधान्यसमृद्धि दीर्घायु:महैश्वर्य मंगलाभ्युदय सुखसंपदादि कल्पोक्तफल सिद्धये अस्मिन्‌ मकरसंक्रमण पुण्यकाले ब्राह्मणाय (अमुक) दानं करिष्ये । असा संकल्प करून दानवस्तूचे पूजन करून दान द्यावे. दक्षिणा द्यावी.

 

नक्षत्र परत्वे संक्रांति कोणा-कोणाला शुभाशुभ आहे.

ज्येष्ठा, मूळ, पूर्वाषाढा नक्षत्र असणाऱ्यांना –प्रवास योग घडेल

उत्तराषाढा, श्रवण, धनिष्ठा, शततारका, पूर्वाभाद्रपदा, उत्तराभाद्रपदा  नक्षत्र असणाऱ्यांना  – सुखभोग                                

रेवती, अश्विनी, भरणी नक्षत्र असणाऱ्यांना  – शरीरपीडा, आरोग्याची काळाजी घ्यावी.                                               

कृत्तिका, रोहिणी, मृग, आर्द्रा, पुनर्वसु, पुष्य नक्षत्र असणाऱ्यांना – शुभ, वस्त्र आभूषण प्राप्ति.                                                 

आश्लेषा, मघा, पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्र असणाऱ्यांना – द्रव्यनाश, अर्थिक नुकसान.                                                                 

उत्तरा फाल्गुनी , हस्त, चित्रा, स्वाति, विशाखा, अनुराधा नक्षत्र असणाऱ्यांना – शुभ, धनप्राप्ति, यशप्राप्ति.

 

ज्या नक्षत्रांना संक्रांति अशुभ आहे त्यांनी तिळमिश्रित पाण्याने स्नान, तिळाचे उटणे अंगास लावणे, तिलहोम, तिलतर्पन, तिलभक्षण व तिलदान या सहा अथवा यापैकी कोणतिही कामे संक्रांतिच्या पुण्यकालात करावी.

[ टिप  –  दरवर्षी मकर संक्रांति संदर्भात ही संक्रांत अशुभ आहे अशा प्रकारच्या वेगवेगळ्या अफवा पसरविल्या जातात व लोकांना घाबरवण्याचा प्रयत्न केला जातो अशा प्रकारच्या गोष्टींना कोणताही शास्त्रीय आधार नसतो, त्यामुळे त्या अफवांवर लोकांनी विश्वास ठेवू नये.]

संक्रांतिच्या पर्व काळात पुजाअर्चा, दान, व्रत इ. चे  पुण्य मिळतेच पण या काळात आपण आपल्या पत्रिकेतील बलहीन व अशुभ ग्रहांच्या संबंधित वस्तुंचे दान देऊन त्यांची अशुभताही कमी करू शकता. कोणत्या ग्रहासाठी कोणत्या वस्तु दान करू शकता ते पाहु.

सूर्य – माणिक रत्न, गहू, गाय, लाल वस्त्र, गूळ, सोने, तांबे, रक्तचंदन, कमळ यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

चंद्र – तांदूळ, कापूर, मोती, पांढरे वस्त्र, बैल, तूपाने भरलेला कुंभ यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

मंगळ – पोवळे, गहु, मसुर, लाल बैल, गूळ, सोने, लाल वस्त्र, तांबे यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

बुध – निळे वस्त्र, सोने, काशाचे भांडे, अख्खे मूग, पाचू रत्न, फुले यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

गुरु – पुष्कराग मणी, हळद, साखर, घोडा, पिवळे वस्त्र, मीठ, सोने यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

शुक्र – चित्रविचित्र वस्त्र, पांढरा घोडा, गाय, हिरा, सोने, रूपे, अत्तर, तांदूळ यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

शनि – नीलमणी, उडिद, तेल, तीळ, कुळीथ, म्हैस, लोखंड, काळ्या रंगाची गाय, चप्पल, घोंगडे, छत्री यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

राहु – गोमेदमणी, घोडा, निळे वस्त्र, तेल, कांबळे यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

केतू – वैडूर्य मणी (लसण्या), तेल, तीळ, कांबळे, कस्तुरी, मेंढा, वस्त्र यापैकी आपल्या सामर्थ्यानुसार गरजु व योग्य व्यक्तिला दान करावे.

[दान नेहमी सत्पात्र व्यक्तीलाच करावे. दान अशुभ व बलहीन ग्रहाचेच करावे.]

आपणा सर्वांना मकर संक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा |
|| तीळ-गुळ घ्या गोड गोड बोला.. ||


BACK TO HOME

BACK TO INDEX

DOWNLOAD OUR FREE E-MAGAZNE

हिंदी में पढे

मकर संक्रांति – एक महापर्व – (हिंदी)

एक राशि से दूसरी राशि में किसी ग्रह का प्रवेश संक्रांति कहा जाता है। सूर्य का धनु राशि से मकर राशि म प्रवेश का नाम ही मकर संक्रांति है। हमारे देश में अलग-अलग भागोंमें मकर संक्रांति का त्यौहार अलग-अलग नाम से एवं रीतिरिवाजोंसे मनाया जाता है। कहीं इसे मकर संक्रांति कहते हैं, कही उगादी तो कहीं पोंगल लेकिन इस त्यौहार को मनाने के पीछे का उद्देश्य एक ही रहता है और वह है सूर्य की उपासना, तीर्थ स्नान और दान। संक्रांति के लगते ही सूर्य उत्तरायण हो जाता है जिसे देवताओं का सूर्योदय होता है और असुरोंका सूर्यास्त होने पर उनकी रात्रि प्रारंभ हो जाती है।

संक्रांति २०१८

संक्रांतिका पुण्यकाल – रविवार १४ जनवरी २०१८  को दोपहर १.४६ से लेकर सूर्यास्त तक है।

संक्रांतिके दिन क्या करे – तिल मिश्रित जल से स्नान, तिल का अंगराग, तिलोंसे होम, तिलोंसे तर्पण, तिल भक्षण और तिल दान इस तरह छे प्रकारसे इस दिन तिलोंका उपयोग करने से समस्त पापोंका नाश हो जाता है।

संक्रांति का स्वरुप –

संक्रांत वणिज करण और रविवार के दिन हो रही है तो वाहनादि प्रकार इस प्रकार है। वार नाम घोरा और नक्षत्र नाम राक्षसी है।  बैठी हुयी है। उत्तर से दक्षिण दिशा की और जा रही है, पूर्व की और मुख है और नैऋत्य दिशा में देखा रही है। वाहन महिष और उपवाहन ऊंट है। फलस्वरूप महंगाई रहेगी और क्लेश रहेगा। श्याम वस्त्र पहना है, आयुध के तौर पे हैट में तोमर है। अगर का गंध लेपन लगाया है, उम्र में प्रगल्भा है। दुपहरिआ का पुष्प लिया है, वर्ण से विप्र है। नीलमणि धारण किया है। शूद्रों के लिए सुख।

मकर संक्रांति कुछ पौराणिक संदर्भ – 

  • इस दिन देवताओं के दिन की शुरुवात होती है और असुरोंकी रात्र शुरू हो जाती है।
  • इस दिन भगवान सूर्य अपने पुत्र शनि से मिलने स्वयं उसके घर जाया करते हैं। शनिदेव मकर राशि के स्वामी हैं, अतः इस दिन को मकर संक्रांति के नाम से जाना जाता है।
  • मकर संक्रांति के दिन ही गंगाजी भागीरथ के पीछे-पीछे चलकर कपिल मुनि के आश्रम से होकर सागर में जा उनसे मिली थीं। यह भी कहा जाता है कि गंगा को धरती पर लाने वाले महाराज भगीरथ ने अपने पूर्वजों के लिए इस दिन तर्पण किया था। उनका तर्पण स्वीकार करने के बाद इस दिन गंगा समुद्र में जाकर मिल गई थीं। इसलिए मकर संक्रांति पर गंगा सागर में मेला लगता है।
  • यशोदा जी ने जब कृष्ण जन्म के लिए व्रत किया था तब सूर्य देवता उत्तरायण काल में पदार्पण कर रहे थे और उस दिन मकर संक्रांति थी। कहा जाता है तभी से मकर संक्रांति व्रत का प्रचलन हुआ।
  • इस दिन भगवान विष्णु ने असुरों का अंत कर युद्ध समाप्ति की घोषणा की थी व सभी असुरों के सिरों को मंदार पर्वत में दबा दिया था। इस प्रकार यह दिन बुराइयों और नकारात्मकता को खत्म करने का दिन भी माना जाता है।
  • महाभारत काल के महान योद्धा भीष्म पितामह ने भी अपनी देह त्यागने के लिए मकर संक्रांति का ही चयन किया था।

 

मकर संक्राति के दिन करे सूर्य उपासना

ज्योतिष के अनुसार मकर संक्रांति के दिन सूर्य की पूजा उपासना करना परम पुण्यदायक माना जाता है। ग्रहों में सूर्य को राजा का पद प्राप्त है इसलिए सूर्य की उपासना करना महत्वपूर्ण माना जाता है। सूर्य कृपा प्राप्त करने के लिए मकर संक्रांति पर किये जाने वाले प्रयोग कुछ …..

१) मकर संक्रांति के दिन सूर्य भगवान को अर्ध्य देकर आदित्य हृदय स्तोत्र के 108 पाठ किये जायें तो वर्ष भर शांति रहती है। 

 २) मकर संक्रांति के दिन प्रातःकाल जल्दी उठकर नहा धोकर पवित्र होकर एक कलश में स्वच्छ जल भरकर उसमें थोड़ा सा गुड़, रोली लाल चंदन, अक्षत, लाल फूल डालकर दोनों हाथों को ऊंचा कर सूर्य भगवान को प्रणाम कर सूर्य मंत्र बोलते हुए अर्ध्य प्रदान करें। इसके पश्चात् लाल रंग की वस्तुओं का दान, तिल और गुड़ का दान करें तो आपको सूर्य देव की कृपा प्राप्त होने लगती है।

३) मकर संक्रांति के दिन प्रातःकाल नहा धोकर पवित्र होकर लाल वस्त्र धारण कर लाल आसन पर बैठकर भगवान सूर्य की पूजा करे।  सूर्य देव की तस्वीर या यन्त्र  को  पंचामृत स्नान, धूप, दीप जलाकर लाल रंग के पुष्प फल अर्पित कर लाल रंग की मिठाई अथवा गुड़ का भोग लगायें। सूर्य मंत्र का ७००० जप करें। इससे आपको सूर्य देव की कृपा साल भर तक प्राप्त होती रहेगी।

आप भी मकर संक्रांति के दिन सूर्योपासना का लाभ अवश्य उठायें। 

मकर संक्रांति के पावन पर्व पर पूजा, दान, व्रत द्वारा आप सिर्फ पुण्य ही नहीं कमायेंगे बल्कि आप अपनी कुंडली के कमजोर ग्रहों के अशुभ प्रभाव को भी दूर कर सकते हैं। इसके लिए विषेष रूप से कुण्डली के अशुभ एवं कमजोर ग्रहों से संबंधित दान अवश्य करें। मकर संक्रांति के पावन पर्व पर ग्रहों के अनुसार दान कर आप अपने जीवन को उज्ज्वल बना सकते हैं तथा सफलता प्राप्त कर सकते हैं।

सूर्य ग्रह से संबंधित माणिक्य, गेहूं, स्वर्ण, तांबा, बर्तन, गुड़, गाय, लाल वस्त्र, लाल फूल, लाल चंदन, कमल का फूल  आदि वस्तुओं का दान अपनी सामर्थ्यानुसार कर सकते हैं। यह दान किसी पुजारी या ब्राह्मण या गरीब व्यक्ति को ही देना चाहिए।

चंद्र ग्रह से संबंधित चांदी की वस्तुएं, मोती, चावल, दूध, बांस की टोकरी, शंख, कपूर, सफेद कपड़ा, जल, दूध, घी, चावल की खीर आदि वस्तुएं सामर्थ्यानुसार किसी महिला को दान कर सकते हैं ।

मंगल ग्रह से संबंधित मसूर की दाल, लाल कपड़ा, गेंहू, सोना, तांबा की वस्तुएं, लाल चंदन, मूंगा, गुड़, लाल बैल, भूमि, मीठी रोटी सामर्थ्यानुसार  किसी ब्राह्मण या गरीब व्यक्ति को दान किया जा सकता है।

बुध ग्रह से संबंधित वस्तुएं साबूत मुंग , स्वर्ण, हरा वस्त्र, पन्ना, कस्तूरी, हरी घास, हरी सब्जियां आदि का दान किसी ब्राह्मण या गरीब व्यक्ति को कर सकते हैं। हरे रंग की चूड़ी और वस्त्र का दान किन्नरों को देना भी शुभ होता है ।

बृहस्पति ग्रह से संबंधित वस्तुएं पीली मिठाइयां, चीनी, केला, हल्दी, पीला धान्य, पीला कपड़ा, पुखराज, नमक, स्वर्ण, चने की दाल, घोड़ा, शहद, केसर, चांदी, शक्कर आदि किसी ब्राह्मण, पुरोहित या गुरू को दिया जा सकता है ।

शुक्र ग्रह से संबंधित वस्तुएं सफेद रेषमी कपड़ा, चावल, दही, घी, सफेद घोड़ा, गाय-बछड़ा, हीरा, इत्र, कपूर, शक्कर, मिश्री, श्रृंगार का सामान, चांदी, जरकिन स्टोन आदि अपनी सामर्थ्य के अनुसार स्त्री को दान कर सकते हैं ।

शनि ग्रह से संबंधित काली उड़द, तेल, काले वस्त्र, लोहे की वस्तुएं तथा बर्तन, काला तिल, कंबल, जूता, नीलम, चांदी आदि वस्तुएं किसी गरीब वृद्ध व्यक्ति को दान करें ।

राहु ग्रह से संबंधित वस्तुएं काले-नीले फूल, कोयला, गेहूं, नीला वस्त्र, कम्बल, गोमेद, उड़द, तेल, लोहा, अभ्रक, मदिरा आदि सायंकाल किसी गरीब व्यक्ति को दान दें।

केतु ग्रह से संबंधित काला फूल, चाकू, लोहा, छतरी, सीसा, लहसुनिया, तिल, दुरंगा कंबल, कपिला गाय, बकरा, नारियल, कस्तूरी आदि वस्तुएं दान की जा सकती हैं।

* दान देते समय जिस व्यक्ति को दान दिया जा रहा है उसका भी ध्यान रखें क्योंकि दान का फल तभी उत्तम होता है जबकि यह शुभ समय में किसी सुपात्र को दिया जाता है।

|| ज्योतिष जगत परिवार की ओर से हमारे सभी पाठकों को मकर संक्रांति की शुभकामनाएं ||

BACK TO HOME

BACK TO INDEX

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE

1 Jyotish Jagat E-Magazine Jan. 2018

नमस्कार,

आम्ही ज्योतिष जगत नावाची इ- मासिकाची सुरुवात केली आहे. जे सर्वांसाठी मोफत असेल. ज्यांना हवे असेल त्यांनी आमच्या वेबसाईट च्या मधून मोफत करून घेऊ शकता . हे  मासिक ज्योतिष, सामुद्रिक शास्त्र, वास्तुशास्त्र, अंकशास्त्र, डाऊजिंग, टॅरोट, रेकी, रमल अध्यात्म, धर्म, संस्कृति, आयुर्वेद  इ. व यासारख्या विषयांवर आधारीत आहे.

हा आमचा पहिलाच प्रयत्न असल्याने वाचकांच्या पाठींब्याची व प्रोत्साहनाची गरज लागेलच. हे मासिक अजून चांगले, वाचनीय बनविण्यासाठी जर आपल्याकडेही काही कल्पना असतील अगर काही सुधारणा सुचवायच्या असतील तर आपले स्वागत आहे. जर मासिकात काही त्रुटी राहिल्या असतील तरीही कळवा. प्रतिक्रिया जरूर द्या.

www.jyotishjagat.com वर जाऊन download करून घेऊ शकता.

धन्यवाद

ज्योतिष जगत

नमस्कार ,

ज्योतिष जगत हमारी इ-पत्रिका है।  जो पाठकोंकेलिए मुफ्त (Free) है। कोई भी इसे हमारी वेबसाइट के Download section से Download कर सकता है। यह पत्रिका ज्योतिष (सभी शाखाए), वास्तुशास्त्र, अंकशास्त्र, सामुद्रिक शास्त्र, डाऊजिंग, रमल, टॅरोट, रेकी, अध्यात्म, धर्म, संस्कृती, आयुर्वेद इ. विषयोंपे आधारीत रहेगी।

यह हमारा पहला प्रयास है तो, मासिक पत्रिका को और बेहतर बनाया जा सके इस के लिए अगर आपके पास कोई विचार या योजना है, या आपका कोई सुझाव है तो भी आप का स्वागत है। या फिर अगर कोई त्रुटि रह गयी है तो बता दे। पर प्रतिक्रया अवश्य दे।

www.jyotishjagat.com पे जा कर download करे।

धन्यवाद

ज्योतिष जगत

 

BACK TO HOME

कुंडली से शारीरिक स्थिति का ज्ञान

प्रथम भाव यानी लग्नसे शरिरीक आकृति, रंग, रूप आदि का विचार किया जाता है। लग्न मे जिस प्रकारकी राशी और ग्रह होगे जातक का शरिर भी वैसा ही होगा। शरीरकी स्थिती के संबंधमें ग्रह और राशिओंके तत्व से विचार किया जा सकता है।

ग्रह- 

सूर्य और मंगल – अग्नीतत्व के ग्रह है।

चंद्रमा और शुक्र – जलतत्व के ग्रह है।

बुध – पृथ्वीतत्व का, गुरु आकाश यानी तेज तत्वका और शनी वायुतत्वका ग्रह है।

राशि –

मेष, सिंह, धनु – अग्नितत्व की राशियाँ है।

वृषभ, कन्या, मकर – पृथ्वीतत्व की राशियाँ है।

मिथुन, तुला, कुंभ – वायुतत्व की राशियाँ है।

कर्क, वृश्चिक, मीन – जलतत्व की राशियाँ है।

 

कुंडली में राशी संज्ञाओं पर से शारीरिक स्थिति ज्ञात करने के नियम।

 १. लग्न जलराशि हो व उसमें जलग्रह की स्थिति हो तो जातक का शरीर मोटा होगा ।

२. लग्न और लग्नाधिपति जलराशिगत होने से शरीर खूब स्थूल होगा ।

३. यदि लग्न अग्निराशि हो और अग्निग्रह उसमें हो तो मनुष्य बलवान होता है; पर शरीर देखने में दुबला दिखाई पडता है ।

४. अग्नि या वायुराशि का लग्न हो और लग्नाधिपति पृथ्वी राशिगत हो तो हडिडयाँ साधारणतया पुष्ट और मजबूत होती हैं और शरीर ठोस होता है ।

५. यदि अग्नि या वायुराशि का लग्न हो, लग्नाधिपति जलराशिगत हो तो शरीर स्थूल होता है ।

६. यदि लग्न वायुराशि का हो और उसमें वायुग्रह स्थित हो तो जातक दुबला, पर तीक्ष्ण बुद्धिवाला होता है ।

७. यदि लग्न पृथ्वीराशि का हो और उसमें पृथ्वीग्रह स्थित हो तो मनुष्य नाटा होता है ।

८. पृथ्वीराशि का लग्न हो और लग्नाधिपति पृथ्वीराशिगत हो तो शरीर स्थूल और दृढ होता है ।

९. पृथ्वीराशि का लग्न हो और उसका अधिपति जलराशि में हो तो शरीर साधारणतया स्थूल होता है ।

  लग्न की राशि ऱ्हस्व, दीर्घ या सम जिस प्रकार की हो, उसी के अनुसार जातक के शरीर की उँचाई समझनी चाहिए । शरीर की आकृति निर्णय के लिए निम्न नियम हैं :

 

  १.  लग्नराशि कैसी है? २. लग्न में ग्रह है, तो कैसा है? ३. लग्नेश कैसा ग्रह है? और किस राशि में है? ४. लग्नेश के साथ कैसे ग्रह हैं? ५. लग्न पर किसकी दृष्टि है? ६. लग्नेश अष्टम या द्वादश भाव में तो नहीं है? ७. गुरु लग्न में है अथवा लग्न को देखता है । कैसी राशि में बृहस्पति की स्थिति है?

              इन सात नियमों द्वारा विचार करने पर ज्ञात हो जायेगा कि जल, पृथ्वी, अग्नि, वायु तत्त्वों में किसकी विशेषता है । अन्त में अन्तिम निर्णय के लिए पहलेवाले नौ नियमों का आश्रय लेकर निश्चय करना चाहिए ।

             

             लग्नेश और लग्नराशि के स्वरुप के अनुसार जातक के रुप-रंग का निश्चय करना चाहिए । मेष लग्न में लालमिश्रित सफेद, वृष में पीलामिश्रित सफेद, मिथुन में गहरा लालमिश्रित सफेद, कर्क में नीला, सिंह में धूसर, कन्या में घनश्याम रंग, तुला में कृष्णवर्ण लाली लिये, वृश्चिक में बादामी, धन में पीत वर्ण, मकर में चितकबरा, कुम्भ में आकाश सदृश नीला और मीन में गौरवर्ण होता है ।

                 सूर्य से रक्त-श्याम, चन्द्र से गौरवर्ण, मंगल से समवर्ण, बुध से दूर्वादल के समान श्यामल, गुरु से कांचन वर्ण, शुक्र से श्यामल, शनि से कृष्ण, राहु से कृष्ण और केतु से धुम्र वर्ण का जातक को समझना चाहिए ।


 भारतीय ज्योतिष – श्री नेमिचंद्र शास्त्री

 

BACK TO HOME

BACK TO JYOTISH

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE (FREE)


यह लेख भी पढ़े ………….

स्वप्न फलाध्याय (हिंदी)

फलादेश के कतिपय नियम (हिंदी)

होरारत्नम (हिंदी) – बलभद्र विरचित – Book Review

स्त्री जातक – कुछ शुभ योग (हिंदी)

ग्रह बल निरूपण (हिंदी)

स्वरशास्त्र (हिंदी)

राजयोग भंग (हिंदी)

नक्षत्र और आराध्य वृक्ष (हिंदी)

अष्टकूट मिलान – सुखी विवाह के लिए आवश्यक  (हिंदी)

पंचांग परिचय (हिंदी)

फलादेश के कतिपय नियम

  • जिस भाव में जो राशि हो, उस राशि का स्वामी ही उस भाव का स्वामी या भावेश कहलाता है ।
  • छठे, आठवें और बारहवें भाव के स्वामी जिन भावों-स्थानों में रहते हैं, अनिष्टकारक होते हैं ।
  • किसी भाव का स्वामी स्वगृही हो तो उस स्थान का फल अच्छा होता है ।
  • ग्यारहवें भाव में सभी ग्रह शुभ फलदायक होते हैं ।
  • किसी भाव का स्वामी पापग्रह हो और वह लग्न से तृतीय स्थान में पडे तो अच्छा होता है किन्तु जिस भाव का स्वामी शुभ ग्रह हो और वह तीसरे स्थान में पडे तो मध्यम फल देता है ।
  • जिस भाव में शुभ ग्रह रहता है, उस भाव का फल उत्तम और जिसमें पापग्रह रहता है, उस भाव के फल का ऱ्हास होता है ।
  •    १।४।५।७।९।१० स्थानों में शुभ ग्रहों का रहना शुभ है । ३।६।११ भावों में पाप ग्रहों का रहना शुभ है ।
  • जो भाव अपने स्वामी, शुक्र, बुध या गुरु द्वारा युक्त अथवा दृष्ट हो एवं अन्य किसी ग्रह से युक्त और दृष्ट न हो तो वह शुभ फल देता है ।
  • जिस भाव का स्वामी शुभ ग्रह से युक्त अथवा दृष्ट हो अथवा जिस भाव में शुभ ग्रह बैठा हो या जिस भाव को शुभ ग्रह देखता हो उस भाव का शुभ फल होता है । जिस भाव का स्वामी पाप ग्रह से युक्त अथवा दृष्ट हो या पाप ग्रह बैठा हो तो उस भाव के फल का ऱ्हास होता है ।
  •   भावाधिपति मूलत्रिकोण, स्वक्षेत्रगत, मित्रगृही और उच्च का हो तो उस भाव का फल शुभ होता है ।
  •   किसी भाव के फल-प्रतिपादन में यह देखना आवश्यक है कि भाव का स्वामी किस भाव में बैठा है और किस भाव के स्वामी का किस भाव में बैठे रहने से क्या फल होता है ।
  • सूर्य, मंगल, शनि और राहु क्रम से अधिक-अधिक पाप ग्रह हैं । ये ग्रह पाप ग्रहों की राशियों में रहने से विशेष पापी एवं शुभ की राशि, मित्र की राशि और अपने उच्च में रहने से अल्प पापी होते हैं ।
  • चन्द्रमा, बुध, शुक्र, केतु और गुरु ये क्रम से अधिक-अधिक शुभ ग्रह हैं । ये शुभ ग्रहों की राशियों में रहने से अधिक शुभ तथा पाप ग्रहों की राशियों में रहने से अल्प शुभ होते हैं । केतु फल विचार करने में प्राय: पाप ग्रह माना गया है । ८।१२ भावों में सभी ग्रह अनिष्टकारक होते हैं ।
  •   गुरु छठे भाव में शत्रुनाशक, शनि आठवें भाव में दीर्घायुकारक एवं मंगल दसवें स्थान में उत्तम भाग्यविधायक होता है ।
  • राहु, केतु और अष्टमेश जिस भाव में रहते हैं, उस भाव को बिगाडते है ।
  • गुरु अकेला द्वितीय, पंचम और सप्तम भाव में होता है तो धन, पुत्र और स्त्री के लिए सर्वदा अनिष्टकारक होता है । जिस भाव का जो ग्रह कारक माना गया है, यदि वह अकेला उस भाव में हो तो उस भाव को बिगाडता है ।

भारतीय ज्योतिष – नेमिचन्द्र शास्त्री

 

BACK TO HOME

BACK TO JYOTISH

DOWNLOAD OUR E-MAGAZINE (FREE)


यह लेख भी पढ़े ………….

स्वप्न फलाध्याय (हिंदी)

होरारत्नम (हिंदी) – बलभद्र विरचित – Book Review

स्त्री जातक – कुछ शुभ योग (हिंदी)

ग्रह बल निरूपण (हिंदी)

स्वरशास्त्र (हिंदी)

कुंडलीसे शारीरिक स्थितिका ज्ञान (हिंदी)

राजयोग भंग (हिंदी)

नक्षत्र और आराध्य वृक्ष (हिंदी)

अष्टकूट मिलान – सुखी विवाह के लिए आवश्यक  (हिंदी)

पंचांग परिचय (हिंदी)